Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise narin tonları siler. Güç dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, fakat güç algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül yapısı bozulur.