Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü işaret eder. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi gerektirir; çoğu zaman bir saati aşar. Punch 48 kutu seçimi ile punch 8-9-8 puro gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini sağlar ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise uyar. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri yakalamanızı mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin hakkını teslim eder, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra dengelenmesini ve ortadaki zengin bölümün ortaya çıkmasını beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını aşar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı serinletir. Uzun akşamlık double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; küba punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini farklı bir biçimde ortaya koyar. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net ayırt edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda telaşa gelmeyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz bırakır, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme imkanı bulur.
Uzun Puro İçin Zaman Planı
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek gerekir. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi dağılır. Aylara yayılan punch mantua gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti ister. Short de punch puro ise aynı çizginin kısa kolunu temsil eder ve yarım saatlik bir molaya uyar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü tercih etmek yaygın bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan düzenlemek de işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için rahat bir nefesle başlamak yeterlidir. Uzun içimde acele etmemek asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da dingin bir manzaranın eşlik ettiği akşamlarda ortaya çıkar.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok ağır bir gövdeye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Punch signature gigante bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte rahatça yayar. Super selection no.1 puro ise hayli alışıldık ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl yönlendirdiğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye dağılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu anlatan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki dizilişidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak anlaşılır, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey çıkmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak mantıklı bir yöntemdir. Robusto sampler kutusu altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda deneme olanağı sağlar. Beşli robusto sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey aşar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman ister. Her denemenin ardından birkaç kelime almak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye bakmak yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama değeceğine karar vermek çok daha rahatlaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
J.c. newman 6x60 kalın halkalı boylara giriş için kullanışlı bir seçki olarak durur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına yardım eder. Red gigante puro ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro sakin tüketilir ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma çevirir. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yuvarlak bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek olasıdır. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır hale getirmez, yalnızca daha geniş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı bilen biri sonraki purolarda çok daha rahat ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha dengeli olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi pürüzsüz atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını açmak doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk seçmek tada koku karışmasını azaltır. Shade coronets metal kutu gibi küçük bir boy çabuk açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Nikaragua puro vegafina gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli yaklaşmayı bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı dengeler, tadın her aşamada daha berrak kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine dayanır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen açılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için kabul gören aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur puro ile quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için anlam taşır. Kutuyu gereksiz yere yoklamak dengeyi bozar. Yeni bir nemlendirici yerleştirirken damıtık su kullanmak doğrudur. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı bırakmak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı doldurmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle karşılaştırmak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak yeterlidir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı aromalı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Uç Şekli Çekişi Nasıl Değiştirir
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında kendini gösterir. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada sıkıştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net hissedilir. Capitolio puro nasıl gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya serer. Düz uç kesimi kolaylaştırır, sivri uç ise nazik bir el bekler. Uçtan gereğinden fazla kesmek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye yayılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı algılanmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve kişisel zevke bırakılır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde sınamak en doğru yoldur.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu huzurla içmek istiyorsanız, ortam da rol oynar. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin gözde seçimidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Bademli quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten getirdiği için ağırlaşmaz. Kremsi quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman ağırlaşır. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro hızlı geçer, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi tamamlar, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı önceden düşünmek keyfi güzelleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.